Liczebniki główne w języku włoskim. Od 0 po miliardy. Kompleksowy przewodnik
Liczebniki główne w języku włoskim, czyli i numeri cardinali, są jednymi z podstawowych elementów języka. Stanowią nieodzowną część codziennej komunikacji, niezależnie od tego, czy liczymy przedmioty, podajemy daty, czy mówimy o wieku. W tym artykule przedstawimy pełen zakres liczebników głównych, zasady ich użycia oraz praktyczne przykłady.
Spis treści
Podstawowe liczebniki od 0 do 10
Liczebniki od 0 do 10 to fundament nauki włoskich liczb. Są one regularnie wykorzystywane w codziennej mowie.
- 0 – zero
- 1 – uno
- 2 – due
- 3 – tre
- 4 – quattro
- 5 – cinque
- 6 – sei
- 7 – sette
- 8 – otto
- 9 – nove
- 10 – dieci
Przykłady użycia:
- Ho due gatti. – Mam dwa koty.
- Ci sono otto persone nella stanza. – W pokoju jest osiem osób.
Liczebniki od 11 do 20
Włoskie liczebniki od 11 do 20 mają charakterystyczne formy, które warto zapamiętać.
- 11 – undici
- 12 – dodici
- 13 – tredici
- 14 – quattordici
- 15 – quindici
- 16 – sedici
- 17 – diciassette
- 18 – diciotto
- 19 – diciannove
- 20 – venti
Przykłady użycia:
- Mio fratello ha quindici anni. – Mój brat ma piętnaście lat.
- L’evento inizia alle diciotto. – Wydarzenie zaczyna się o osiemnastej.
Liczebniki dziesiątkowe od 20 do 100
Liczebniki wielokrotności dziesięciu od 20 do 100 tworzą się w sposób regularny. Pamiętaj, że kiedy liczba kończy się na -uno lub -otto, pomija się końcowe -i z podstawy.
- 20 – venti
- 30 – trenta
- 40 – quaranta
- 50 – cinquanta
- 60 – sessanta
- 70 – settanta
- 80 – ottanta
- 90 – novanta
- 100 – cento
Zasady konstrukcji:
- Aby utworzyć liczby pośrednie (np. 21, 34, 59), dodajemy odpowiednią końcówkę:
- 21 – ventuno
- 32 – trentadue
- 48 – quarantotto
- Zmiana formy: pominięcie -i w liczbach z -uno i -otto:
- venti + uno → ventuno
- novanti + otto → novantotto
Przykłady użycia:
- La lezione dura trenta minuti. – Lekcja trwa trzydzieści minut.
- Il biglietto costa quarantadue euro. – Bilet kosztuje czterdzieści dwa euro.
Liczby setne i tysiące
Liczebniki setne i tysiące w języku włoskim również podążają za regularnym wzorem.
- 100 – cento
- 200 – duecento
- 300 – trecento
- 400 – quattrocento
- 1000 – mille
- 2000 – duemila
- 10 000 – diecimila
Zasady:
- „Cento” pozostaje niezmienione, niezależnie od liczby.
- „Mille” w liczbie mnogiej zmienia formę na „mila” (np. duemila – dwa tysiące).
Przykłady użycia:
- Ci sono mille motivi per imparare l’italiano. – Jest tysiąc powodów, by uczyć się włoskiego.
- Abbiamo speso cinquecento euro. – Wydaliśmy pięćset euro.
Miliony i miliardy
Liczebniki oznaczające miliony i miliardy są równie istotne, szczególnie w kontekście dużych liczb.
- 1 000 000 – un milione
- 2 000 000 – due milioni
- 1 000 000 000 – un miliardo
- 2 000 000 000 – due miliardi
Przykłady użycia:
- Ci sono più di un milione di abitanti in questa città. – W tym mieście jest ponad milion mieszkańców.
- Il costo totale è di tre miliardi di euro. – Całkowity koszt wynosi trzy miliardy euro.
Ważne uwagi i niuanse
- Rodzajnik: Liczebniki główne zazwyczaj nie wymagają użycia rodzajnika, chyba że mówimy o „milione” lub „miliardo”. W takim przypadku stosujemy un (np. un milione).
- Zapisywanie liczb: W języku włoskim liczby zapisuje się słownie w tekstach formalnych, a cyframi w tabelach lub liczbach dużych.
Codzienne zastosowania liczebników
- Podawanie wieku: Ho venticinque anni. – Mam dwadzieścia pięć lat.
- Czas: Sono le sette e trenta. – Jest 7:30.
- Zakupy: Costa dieci euro. – Kosztuje dziesięć euro.
- Telefon: Il mio numero è zero otto tre sette… – Mój numer to 0837…
Podsumowanie
Liczebniki główne w języku włoskim są kluczowym elementem gramatyki i komunikacji. Od prostych liczb do dziesięciu po złożone miliony – zrozumienie ich zasad umożliwia skuteczne porozumiewanie się w codziennych sytuacjach. Regularna praktyka pomoże szybko opanować te liczebniki i swobodnie używać ich w rozmowie.
Buona fortuna! (Powodzenia!)
